อุตสาหกรรมการผลิตอาหารพร้อมบริโภคของไทย กำลังมีอัตราการเจริญเติบโตที่ดี เนื่องจากได้รับความนิยมจากผู้บริโภคและเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม ในการผลิตอาหารสำเร็จรูปหลายชนิดจำเป็นต้องใช้น้ำมะขามเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตเครื่องปรุงรสชาติ แต่ผู้ประกอบการในปัจจุบันใช้กรรมวิธีในการผลิตน้ำมะขามสำหรับอาหารพร้อมบริโภคโดยอาศัยการใช้แรงงานคน เพื่อทำการแยกเม็ดกากใยออกจากน้ำมะขาม ซึ่งวิธีการดังกล่าวมีกำลังการผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด

     ฝ่ายเทคโนโลยีอาหาร สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ได้รับการสนับสนุนทางวิชาการจากสำนักงานความช่วยเหลือทางด้านวิชาการ ประเทศเยอรมัน (GTZ) ภายใต้โครงการส่งเสริมการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต และกระบวนการผลิตในอุตสาหรรมอาหาร เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ร่วมกับบริษัท เจ เอ็ม อุตสาหกรรมอาหาร จำกัด ผู้ประกอบการธุรกิจการส่งออกพร้อมบริโภคไป ยังประเทศ สหรัฐอเมริกา ยุโรป และตะวันออกกลาง ดำเนินการพัฒนาและออกแบบ "เครื่องแยกกากสำหรับผลิตน้ำมะขาม" ซึ่งนับเป็นนวัตกรรมใหม่ที่สนองตอบความต้องการของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมส่งออกของไทยอย่างแท้จริง เครื่องแยกกากสำหรับผลิตน้ำมะขามที่ วว. พัฒนาขึ้นนี้ มีกำลังการผลิตขนาด 500 ลิตรต่อชั่วโมง ตัวเครื่องประกอบจากวัสดุภายในประเทศทั้งหมด ใช้มอเตอร์ขนาด 3 แรงม้า กำลังไฟฟ้า 380 โวลต์

หลักการทำงานของเครื่อง

     อาศัยหลักการแยกน้ำมะขาม ออกจากกาก เปลือกและเม็ด โดยผ่านรูตะแกรงขนาดต่างๆ คือการกรองหยาบและกรองละเอียด เมื่อนำน้ำมะขามที่ผ่านการละลายกวนผสมกับน้ำร้อนมาแล้วใส่ถังสำหรับป้อนวัตถุดิบของชุดกรองหยาบ น้ำมะขามก็จะไหลเข้าไปยังกรองหยาบ ส่วนที่ไม่สามารถผ่านตะแกรงมาได้ก็จะถูกกวาดไปยังที่ปล่อยกาก หลังจากนั้นน้ำมะขามส่วนที่ถูกบีบผ่านกรองหยาบแล้วก็จะถูกส่งผ่านท่อส่งไปยังชุดกรองละเอียด เพื่อทำการกรองอีกครั้งหนึ่ง กาก ใยมะขามที่ได้จะเป็นน้ำมะขามที่ปราศจากการปะปนของกาก เปลือกและเม็ด ส่วนกากที่เหลือจากชั้นกรองละเอียดนี้ ยังสามารถนำกลับไปยังเครื่องแยกกากได้อีกครั้งหนึ่ง จากการทดสอบประสิทธิภาพของเครื่องฯ พบว่า สามารถแยกน้ำมะขาม จำนวน 100 ลิตร ด้วยเวลาเพียง 15 นาที เท่านั้น น้ำมะขามที่ได้ออกมาจากการกรองไม่มีการปะปนของเม็ดมะขามสามารถนำไปใช้ในกระบวนการผลิตขั้นต่อไปได้ทันที การบำรุงรักษาเครื่องฯ มีวิธีการที่ง่ายไม่ซับซ้อน เพียงทำการล้างเครื่องด้วยน้ำสะอาดหลังจากที่ใช้เครื่องเสร็จทุกครั้ง แต่มีข้อควรระวังในการใช้เครื่องแยกกากสำหรับผลิตน้ำมะขาม คือ ไม่ควรเดินเครื่องขณะไม่มีน้ำมะขาม เนื่องจากจะเป็นสาเหตุให้ใบกวาดสึกหรอได้ เครื่องแยกกากสำหรับผลิตน้ำมะขาม เป็นผลงานวิจัยที่สามารถเพิ่มกำลังการผลิตผลิตภัณฑ์ ลดการใช้แรงงานคน ผลิตภัณฑ์ที่ได้มีคุณภาพดี นอกจากนี้ยังเป็นการช่วยให้เกิดการใช้วัตถุดิบอย่างคุ้มค่า นับว่าเป็นเทคโนโลยีจากฝีมือของนักวิจัยไทยที่มีประสิทธิภาพทัดเทียมกับต่างประเทศ และสนองความต้องการของอุตสาหกรรมส่งออกอาหารของไทยได้อีกด้วย