อินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส เป็นสารผสมอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ สามารถประยุกต์ใช้กับผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นน้ำผลไม้ นม นมถั่วเหลือง และเครื่องดื่มเสริมสารอาหารต่างๆ ช่วยให้การพัฒนาสูตรใหม่ๆ ทั้งในเชิงเทคนิคและคุณค่าทางโภชนาการกลายเป็นเรื่องไม่ยุ่งยากและยังมั่นใจได้ว่าผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาขึ้นมานั้นไม่เพียงแต่จะน่ารับประทาน รสชาติถูกปาก แต่ยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพร่างกายซึ่งในบางประเทศสามารถจะกล่าวอ้างประโยชน์เชิงสุขภาพบนฉลาก อันเป็นการสร้างความแตกต่าง และเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์อีกด้วย

    เนื่องจากอินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส สามารถเลียนแบบไขมันได้ทั้งรสและเนื้อสัมผัส จึงสามารถนำมาใช้เพื่อปรับปรุงรสชาติ ( Mouthfeel ) และปรับปรุงลักษณะความเป็นเนื้อครีมที่ให้ความหอมมัน ( Creaminess ) กับผลิตภัณฑ์นม โดยไม่เพิ่มความข้นหนืดให้กับผลิตภัณฑ์ แต่จะให้ลักษณะของเนื้อครีมและความเนียน ( Smoothness ) กับผลิตภัณฑ์สูตรไขมันต่ำ หากนำไปประยุกต์ใช้กับเครื่องดื่มที่มีการเสริมสารอาหารก็จะให้รสชาติและลักษณะเนื้อของผลิตภัณฑ์ (Body ) ที่ดี นอกจากนั้นยังช่วยปรับปรุงกลิ่นรส และให้คุณค่าทางโภชนาการ ซึ่งล้วนตอบโจทย์การใส่ใจสุขภาพของผู้บริโภคในยุคนื้

    อินนูลินยังมีคุณสมบัติบดบังกลิ่น ( Mask off flavors ) ซึ่งสามารถนำไปใช้กับผลิตภัณฑ์ที่มีการใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลที่มีความเข้มสูง ( High intensity sweeteners ) และยังช่วยลดกลิ่นให้กับผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มผสมวิตามิน และนมถั่วเหลือง ส่วนโอลิโกฟรุกโตสมีคุณสมบัติเด่นในด้านความหวาน โดยมีความหวาน 1/3 เท่าของน้ำตาล และช่วยปรับปรุงคุณสมบัติด้านกลิ่นรสเมื่อใช้ควบคู่กับสารให้ความหวานแทนน้ำตาลที่มีความเข้มสูง และยังให้ความหวานที่ใกล้เคียงกับน้ำตาลอีกด้วย โอลิโกฟรุกโตสยังเป็นที่รู้จักกันว่าสามารถช่วยในการบดบังกลิ่นของลิโคริซ ( Licorice ) ในเครื่องดื่มที่มีการเติมน้ำตาลซูคราโลส

    อินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส เป็นฟรุกแทน ( Fructans ) ธรรมชาติ สกัดได้จากรากชิคอรี่ จัดเป็นแหล่งของใยอาหารที่สำคัญ มีคุณสมบัติละลายน้ำได้ ผู้ผลิตในบางประเทศสามารถเสริมอินนูลินและโอลิโกฟรุกโตสลงในผลิตภัณฑ์เครื่องดื่ม และระบุข้อความบนฉลากว่าเป็นแหล่งที่ “ ดี ” “ ( a good ) ” หรือ “ ยอดเยี่ยม ” “(excellent)” ของใยอาหาร โดยยังคงรักษาคุณสมบัติด้านรสชาติและเนื้อสัมผัสเอาไว้ คุณสมบัติพรีไบโอติกของอินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส ไม่เพียงแต่มีประโยชน์ต่อสุขภาพร่างกายเท่านั้น แต่ยังช่วยในการควบคุมน้ำหนักเนื่องจากช่วยทำให้เกิดความรู้สึกอิ่มอีกด้วย

    อินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส สามารถใช้ทดแทนไขมัน และ/หรือน้ำตาลได้เป็นอย่างดี เหมาะกับการพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มแคลอรี่ต่ำ เนื่องจากให้พลังงาน 2 กิโลแคลอรี่/กรัม ในขณะที่น้ำตาลให้พลังงาน 4 กิโลแคลอรี่/กรัม และไขมันให้พลังงาน 9 กิโลแคลอรี่/กรัม ทั้งยังให้รสชาติเป็นที่น่าพอใจ สามารถเสริมลงไปโดยไม่เกิดผลกระทบต่อคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์

เปิดตัวผลิตภัณฑ์จริงในตลาด

    ผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มที่เสริมอินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส และจำหน่ายจริงในท้องตลาดมีอยู่หลายผลิตภัณฑ์ด้วยกัน ได้แก่

1. Hero Zuivel Fruitontbijt Tropical จากเนเธอร์แลนด์ ซึ่งกล่าวอ้างว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ดีต่อสุขภาพ ( Healthy start )
2. Fit Fruit Juice with Fiber น้ำผลไม้เสริมใยอาหาร จัดอยู่ในกลุ่มเครื่องดื่มลดปริมาณแคลอรี่
3. Disfruta Don Simon และ MasVital จากสเปน ซึ่งกล่าวอ้างว่ามีคุณสมบัติเป็นพรีไบโอติก
4. Stonyfield Farm หนึ่งในผู้นำด้านผลิตภัณฑ์นมในสหรัฐอเมริกา ได้พัฒนาซินไบโอติก ( Synbiotic ) ซึ่งมีคุณสมบัติร่วมกันของโพรไบโอติกและพรีไบโอติก ( Probiotic and Prebiotic ) ช่วยเสริมการดูดซึมแคลเซียม และสามารถกล่าวอ้างได้บนฉลากผลิตภัณฑ์
5. ผลิตภัณฑ์นมถั่วเหลืองและน้ำลูกพรุนในตลาดอเมริกา ซึ่งใช้ประโยชน์จากคุณสมบัติพรีไบโอติกของอินนูลิน เพื่อเสริมประสิทธิภาพของระบบทางเดินอาหารอีกด้วย

นอกจากนี้ยังมีอีกหลากหลายผลิตภัณฑ์ ได้แก่

• สหราชอาณาจักร : น้ำดื่มหลากรสชาติ แบรนด์ “Works with Water” รวมถึง “Little Squirts” สำหรับเด็ก ”Delicate Balance” สำหรับเพศหญิง และ “Eau Man” “Water of Life” “Eau so Cool” และ “Aqua Family” ซึ่งเป็นสูตรที่พัฒนาขึ้น และมีผลการวิจัยเชิงคลินิกแล้วว่าสามารถช่วยเสริมการดูดซึมแคลเซียมได้ถึง 20 %
• มาเลเซีย : “SmartBean Juice Smoothie” วางจำหน่ายเมื่อปลายปี พ.ศ.2549 โดยมีกลุ่มเป้าหมายที่ไม่ใช่เพียงแค่วัยเด็กเท่านั้น โดยเน้นประโยชน์ด้านพรีไบโอติก
• สิงคโปร์ : “Vitagen” เครื่องดื่มนมโพรไบโอติก วางจำหน่าย ในปี พ.ศ.2547 กับสูตรใหม่ลดน้ำตาล ซึ่งสามารถกล่าวอ้างว่ามีใยอาหารพรีไบโอติก

คุณสมบัติพรีไบโอติก

    อินนูลินเป็นสารผสมอาหารพรีไบโอติก จัดเป็นใยอาหารที่ร่างกายไม่สามารถย่อยได้ โดยเกิดการหมักที่บริเวณลำไส้ใหญ่ส่วนปลายทำให้แบคทีเรียที่มีประโยชน์ เช่น Bifidus ซึ่งอาศัยอยู่ในส่วนลำไส้ใหญ่เจริญเติบโตและมีปริมาณเพิ่มขึ้น ส่วนแบคทีเรียที่ไม่ดีหรือแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคก็จะลดปริมาณลง ช่วยให้เกิดสมดุลของแบคทีเรียที่เหมาะสมในระบบทางเดินอาหาร และสร้างคุณสมบัติเชิงชีววิทยาในร่างกาย เช่น การผลิตวิตามินในเซลล์ภายในลำไส้ การดูดซึมแคลเซียมและแมกนีเซียม การเพิ่มความหนาแน่นของแร่ธาตุมวลกระดูก ( Bone mineral density ) การสร้างระบบภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อภายในลำไส้ ประโยชน์เหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยที่จะช่วยปรับปรุงประสิทธิภาพของระบบทางเดินอาหาร ซึ่งเป็นระบบต่อต้านเชื้อโรคที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายคนเรา ดังนั้นสารผสมอาหารอินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส จึงมีบทบาทสำคัญในการช่วยรักษาระบบต่อต้านเชื้อโรคตามธรรมชาติของร่างกาย

เบื้องหลังพรีไบโอติก

    ผลงานวิจัยในมนุษย์หลายชิ้นได้ศึกษาและพบประโยชน์เชิงสุขภาพของสารผสมอาหารพรีไบโอติกเมื่อมีการเสริมลงในอาหาร และช่วยให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่าทางโภชนาการสมดุล ดังเช่น

• SYNCAN คณะผู้วิจัยซึ่งได้งบสนับสนุนจากสหภาพยุโรป พบว่าอินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งลำไส้เมื่อมีการใช้ร่วมกับโพรไบโอติก ( Synbiotic effect )
• CROWNALIFE หนึ่งในทีมวิจัยชั้นแนวหน้า ซึ่งได้รับงบสนับสนุนจากสหภาพยุโรป ได้ทำการศึกษาเมื่อเร็วๆนี้ พบว่าการเสริมอินนูลินและโอลิโกฟรุกโตส มีประโยชน์ต่อผู้บริโภควัยสูงอายุ โดยคุณสมบัติของซินไบโอติกจะไปเสริมประสิทธิภาพของระบบทางเดินอาหาร ปรับปรุงการทำงานและรักษาสมดุลของลำไส้ โดยช่วยรักษาจุลินทรีย์ ( Microflora ) ที่มีประโยชน์และจำเป็นต่อระบบทางเดินอาหาร
• Prof. Butel ได้ทำการศึกษาในศูนย์รับเลี้ยงเด็กอ่อนแห่งหนึ่งในกรุงปารีส พบว่าการบริโภคโอลิโกฟรุกโตสในปริมาณ 2 กรัม/วัน สามารถช่วยลดโรคทั่วไปที่มักพบในเด็กเล็ก เช่น โรคท้องร่วง อาการอาเจียน และไข้หวัด
• Prof. Abrams จากวิทยาลัยการแพทย์เบย์เลอร์ ( the Baylor College of Medicine ) และโรงพยาบาลเด็กเท็กซัส ( the Texas Children's Hospital ) ในเมืองฮูสตันทำการศึกษาเสริมอินนูลินที่อุดมไปด้วยโอลิโกฟรุกโตสลงในน้ำส้มและนม ตลอดระยะเวลาการศึกษา 1 ปี พบว่า พรีไบโอติกช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาระดับสมดุลของแคลเซียมในกระดูก มีผลช่วยให้ปริมาณแร่ธาตุมวลกระดูก ( Bone mineral content ) เพิ่มขึ้น 15 % และความหนาแน่นของแร่ธาตุมวลกระดูกเพิ่มขึ้น 45 % ผลการศึกษานี้จึงสามารถสนับสนุนการกล่าวอ้างในเรื่องประโยชน์ต่อสุขภาพกระดูก ( Bone health ) ได้ว่าการบริโภคผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มที่มีใยอาหารพรีไบโอติกชนิดอินนูลิน ที่อุดมไปด้วยโอลิโกฟรุกโตสเป็นองค์ประกอบ สามารถช่วยเพิ่มการดูดซึมแคลเซียมและความหนาแน่นของแร่ธาตุมวลกระดูก ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการป้องกันโรคกระดูกเปราะเมื่อก้าวเข้าสู่วัยชรา

    ผู้ผลิตเครื่องดื่มทั่วโลกต่างให้ความสำคัญกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ เช่น เครื่องดื่มที่เสริมสารอาหาร ( Nutritionally enhanced beverages ) นับเป็นความท้าทายของนักวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่จะต้องปรับปรุงคุณค่าทางโภชนาการ โดยยังคงต้องรักษาความอร่อยทั้งในด้านรสชาติหรือเนื้อสัมผัสเอาไว้ สารผสมอาหารพรีไบโอติก ซึ่งมีประโยชน์ในด้านเสริมประสิทธิภาพการทำงานของระบบทางเดินอาหาร เสริมความแข็งแรงของกระดูก และเสริมกลไกการต่อต้านเชื้อโรคของร่างกายตามธรรมชาติ จึงเป็นอีกหนึ่งความก้าวหน้าของการพัฒนาสูตรอาหารเพื่อสร้างความแตกต่างและสีสันให้กับผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มได้น่าสนใจไม่น้อย

ที่มา : Food Focus Thailand . August 2007. หน้าที่ 26-28.