Organic Market

    ตลาดผลิตภัณฑ์อาหารออร์แกนิกส์ เป็นตลาดที่ขยายตัวขึ้นทั่วโลก มีการคาดการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2551 นี้ จะมีมูลค่าตลาดรวม 33.5 พันล้านยูโรหรือ 1,706.49 พันล้านบาท* โดยที่ตลาดยุโรปเป็นตลาดใหญ่ที่สุด ซึ่งมีการขยายตัวขึ้นร้อยละ 7 มูลค่า 15.5 พันล้านยูโร หรือ 789.57 พันล้านบาท รองลงมาคือ สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น จะขยายตัวขึ้นร้อยละ 15 ทั้งสองประเทศ โดยมีมูลค่าตลาด 15 และ 1 พันล้านยูโร หรือเท่ากับ 764.10 และ 50.94 พันล้านบาท ตามลำดับ ¹

    ตลาดยุโรป ปี 2550 ตลาดออร์แกนนิกส์ของประเทศเยอรมนีมีมูลค่าสูงที่สุดคือ 4.6 พันล้านยูโร หรือ 234.324 พันล้านบาท โดยสหราชอาณาจักรนั้นมียอดจำหน่ายสูงเป็นอันดับสองคือ 2.83 พันล้านยูโร หรือ 144.16 พันล้านบาท (ข้อมูลจาก The World of Organic Agriculture ) สำหรับการบริโภคนั้น ประชากรในประเทศสวิตเซอร์แลนด์มีการใช้จ่ายผลิตภัณฑ์ออร์แกนิกส์ต่อคนสูงที่สุดและมีส่วนแบ่งทางการตลาดสูงที่สุด ² หากพิจารณาแต่ละประเทศในยุโรปมีการประมาณมูลค่าตลาดดังรูปที่ 2

    ส่วนพื้นที่เพาะปลูกและปศุสัตว์ออร์แกนิกส์ในยุโรปนั้น มีพื้นที่ประมาณ 7.4 ล้านเฮกเตอร์หรือเท่ากับ 46.25 ล้านไร่** โดยประเทศอิตาลีเป็นประเทศที่มีพื้นที่มากที่สุด รองลงมาคือ สเปนและเยอรมนีโดยในปี พ.ศ.2548 อิตาลีมีพื้นที่เกษตรกรรมออร์แกนิกส์ประมาณ 1,057,102 เฮกเกอร์ ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี พ.ศ.2547 ร้อยละ 11.8 มีผู้แปรรูปผลผลิต 4,537 ราย ผู้นำเข้า 185 ราย และผู้ที่เกี่ยวข้องอื่นๆ อีก 404 ราย แม้อิตาลีจะเป็นผู้ผลิตภัณฑ์ออร์แกนิกส์รายใหญ่ แต่ก็ยังมีการนำเข้าผลิตภัณฑ์ออร์แกนิกส์จากต่างประเทศด้วย ได้แก่ ธัญพืช ซีเรียล น้ำตาลอ้อย มันฝรั่ง ถั่วต่างๆ ผัก โกโก้ อาหารเอเซีย ผลไม้อบแห้ง เครื่องเทศ มะพร้าว กาแฟ น้ำมันพืช ชา และน้ำผึ้ง เป็นต้น โดยมีการนำเข้าปาล์มน้ำมัน ข้าว มะพร้าว และน้ำมันพืชส่วนหนึ่งจากประเทศไทย ³

    ตลาดอื่น สำหรับในปี พ.ศ.2550 ฝั่งทวีปอเมริกา ตลาดอาหารออร์แกนิกส์ของสหรัฐอเมริกามีอัตราการขยายตัวร้อยละ 20 มูลค่าเท่ากับ 15.1 พันล้านยูโร หรือ 769.19 พันล้านบาท แคนาดาขยายตัวร้อยละ 18 มูลค่าเท่ากับ 1.1 พันล้านยูโร หรือ 56.304 พันล้านบาท และประเทศอื่นๆ ขยายตัวร้อยละ 20 มูลค่าเท่ากับ 0.9 พันล้านยูโร หรือ 45.846 พันล้านบาท ด้านตะวันออกไกล ญี่ปุ่นขยายตัวร้อยละ 15 มูลค่าเท่ากับ 1.4 พันล้านยูโรหรือ 71.316 พันล้านบาท และประเทศอื่นๆ ขยายตัวร้อยละ 20 มูลค่าเท่ากับ 0.8 พันล้านยูโร หรือ 40.752 พันล้านบาท ¹

    ข้อมูลข้างต้นสอดคล้องกับข้อมูลจาก Nutrition Business Journal ซึ่งได้เปิดเผยยอดจำหน่ายอาหารออร์แกนิกส์ของปี พ.ศ.2548 ว่าเท่ากับ 15.7 พันล้านเหรียญสหรัฐ หรือเท่ากับ 512.605 พันล้านบาท ซึ่งเท่ากับร้อยละ 2.5 ของยอดจำหน่ายผลิตภัณฑ์อาหารโดยรวม และได้คาดการณ์ว่าจะเท่ากับ 17.8 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือ 581.17 พันล้านบาท ในปี พ.ศ.2550

ความท้าทายของตลาดออร์แกนิกส์สำหรับผู้ประกอบการไทย

    จริงอยู่ที่ประเทศไทยมีความได้เปรียบด้านภูมิศาสตร์ ซึ่งส่งผลให้มีความหลากหลายของพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ นอกจากนี้ประเทศไทยยังมีจุดแข็งด้านอื่นๆ อีก เช่น นโยบายส่งเสริมจากภาครัฐ รวมทั้งหน่วยงานรับรองมาตรฐานที่เกี่ยวข้องได้รับการยอมรับระดับสากลกอปรกับขยายตัวของตลาดอาหารออร์แกนิกส์ทั่วโลก โดยรวมก็นับได้ว่าเป็นโอกาสอันดีที่จะทำให้อาหารออร์แกนิกส์จากประเทศไทยจะโกอินเตอร์

    แต่เมื่อกระแสของความสดมาแรง และมีความสำคัญเป็นอย่างมากที่จะโน้มน้าวให้ผู้บริโภคทั่วโลกตัดสินใจเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ออร์แกนิกส์ ฉะนั้น หากการจัดการ Food Supplied Chain ไม่ดีพอ ผลิตภัณฑ์สดก็จะไม่สดอีกต่อไป ซึ่งประเด็นนี้เป็นจุดอ่อนจุดหนึ่งของประเทศเรา⁵ หากพิจารณากันให้ถ้วนถี่แล้ว ก็จะพบจุดอ่อนอีกหลายจุด เช่น การขาดแคลนเกษตรกรและบุคลากรที่มีความชำนาญ ผลิตภัณฑ์ส่งออกที่ทับสายการผลิตกัน มาตรฐานของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน และที่สำคัญยังมีประเทศผู้ผลิตและส่งออกผลิตภัณฑ์ออร์แกนิกส์ที่มีศักยภาพสูงกระจายตัวอยู่ทั่วโลก ดังรูปที่ 6

    อาจจะถึงเวลาแล้วที่ผู้ผลิตอาหารออร์แกนิกส์ไทยต้องถามตัวเองว่าพร้อมหรือไม่ที่จะแทรกตัวขึ้นมาในตลาดอาหารออร์แกนิกส์ท่ามกลางผู้แข่งขันจำนวนมากเช่นนี้

เอกสารอ้างอิง

1. งานนำเสนอโดย Roy Clark, Project Manager S.E,Asia, Tradin BV c/o Exoriens Ltd. วันที่ 23 พฤษภาคม 2551 ในงานสัมมนาเรื่อง Organic Market under Rising Food Prices Circumstance โดยสมาคมการค้าเกษตรอินทรีย์ไทย จัดขึ้นในงาน THAIFEX-World of food ASIA 2008
2. Organic Centre Wales, Institute of Rural Sciences , http://www.organic.aber.ac.uk/statistics/europe05.shtml
3. งานนำเสนอโดย Dr.Riccarda Cozzo, President, Bioagricert ( Thailand ) Co.Ltd. วันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ.2551 ในงานสัมมนาเรื่อง Organic Market under Rising Food Prices Circumstance โดยสมาคมการค้าเกษตรอินทรีย์ไทย จัดขึ้นในงาน THAIFEX-World of food ASIA 2008
4. USDA, Economic Research Service ข้อมูล ณ วันที่ 22 สิงหาคม 2550, http://www.ers.usda.gov/briefing/Organic/Demand.htm
5. งานนำเสนอโดย Vitoon Panyakul, Green Net-Earth Net วันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ.2551 ในงานสัมมนาเรื่อง Organic Market under Rising Food Prices Circumstance โดยสมาคมการค้าเกษตรอินทรีย์ไทย จัดขึ้นในงาน THAIFEX-World of food ASIA 2008

หมายเหตุ

* อัตราแลกเปลี่ยน 1 ยูโร เท่ากับ 50.94 บาท ณ วันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ.2551

** 1 เฮกเตอร์ เท่ากับ 6.25 ไร่

ที่มา : Food Focus Thailand . July 2008. หน้า 42-45.